Een relaxte versie van mezelf

Hey Isa,

Je vakantie klinkt heel fijn! En ziek zijn na je vakantie, of nog erger: op je vakantie, is ook herkenbaar. Ben je weer helemaal opgeknapt? Ik heb al een tijd een hoest die niet weg gaat. En nu Corona weer in overvloed aanwezig lijkt te zijn voel ik weer de blikken mijn kant op als ik hoest en soms blijf hoesten.

Hier is het herfstvakantie, tenminste de kinderen hebben vakantie. Ik moet gewoon werken omdat ik bijna al mijn vakantiedagen opgemaakt heb in de zomer. Vandaag ben ik vrij met m'n dochter, m'n zoon is bij oma slapen. En omdat m'n dochter het alweer weken heeft over de Goedheiligman (jaja de verlanglijstjes zijn al gemaakt en ook liedjes begin ik voorzichtig te horen) gaan we vandaag samen naar de grote Sinterklaasfilm in Tuschinski. Ik was daar nog niet geweest na de renovatie van het pand en kijk er naar uit om er samen met pepernoten en m'n kleine meisje een meisjesdag van te maken.

.... het nadeel van een democratische opvoeding is dat alles ook democratisch beslist moet worden lees; discussie

Ik geniet altijd enorm van de vakantieperiode omdat we even met z'n allen uit de structuur stappen. De 'normale' dagen lijken qua regelmaat op elkaar met kleine kinderen. Wat goed is voor de kinderen, want voorspeelbaarheid is waar die kleine monsters van houden (want het nadeel van een democratische opvoeding is dat alles ook democratisch beslist moet worden lees; discussie ;)). Nou zou je misschien denken dat ik mezelf tegen spreek. Want waarom houd ik dan van de vakantie terwijl regelmaat zo'n rust geeft? Nou, dat is omdat ik ook even pauze van mezelf neem in de vakantie, en heel veel gewoon mag. Hele dagen achter de computer/televisie/iPad/Switch zitten; prima. Elke dag snoep; ook prima. Tanden poetsen om 14 uur; ook prima. In de vakantie ben ik denk ik een relaxte versie van mezelf en ga zo min mogelijk strijd aan met m'n kinderen. Wat natuurlijk ook niet hoeft als er zo veel mag.

Iets anders wat ik met jou wilde delen... Ik ga naar een theatervoorstelling deze zaterdag. Die in de Kesbeke fabriek. Had je daarover gelezen? Na jouw eerste brief en jouw betoog te lezen over even uit je eigen bubbel stappen dacht ik: ja ik boek kaartjes. Ik ga het weer eens proberen. Ooit heb ik een theaterstuk meegemaakt wat ik zo vreselijk saai vond en zo lang vond duren (en omdat m'n vriend de regisseur kende was het volgens hem not done om weg te lopen, wat ik ook niet gedaan heb maar wel heel graag wilde). En tsja... daarna durfde ik het niet meer aan.

Ik werk nu een jaar bij mijn huidige baan en begin eigenlijk nu pas echt te wennen

Oh waar ik ook nieuwsgierig naar was; hoe is het op je nieuwe baan? Vind je je werk leuk en je collega's? Is het werk hetzelfde als je vorige baan of heel anders? Ik werk nu een jaar bij mijn huidige baan en begin eigenlijk nu pas echt te wennen. Al merk ik ook dat ik nog steeds heel veel te leren heb, wat ik leuk vind en soms ook frustrerend. Werk je eigenlijk fulltime of parttime? En zijn er dingen die je doet naast je werk? Vrijwilligersdingen of hobby's?

Ik probeer een instrument te leren spelen op het moment. Wat ook leuk is en ook frustrerend ;). Ik begin vaak met enthousiasme aan nieuwe dingen maar merk ook dat ik het eigenlijk al wil kunnen en me regelmatig verkijk in het leerproces. Iets met geduld en zo.

Ik wens je vandaag een plezierige dag toe!

Groetjes,

Charron

Twee jaar geleden kwam het allemaal samen...

Beste Jacob,

Laat ik beginnen met het beantwoorden van je laatste vraag. Ik heb zin om met de deur in huis te vallen. Niet om te choqueren – volgens mij kun jij dit soort onderwerpen prima handelen – maar wel om gewoon lekker met de deur in huis te vallen.

Tot op de dag van vandaag kan ik mijn leven niet leiden zoals ik zou willen

Ik ben ten prooi gevallen aan de tentakels van een nare depressie. Twee jaar geleden kwam het allemaal samen: een ongezonde strengheid voor mezelf, een baan die niet goed voor me was, en natuurlijk de Covid-maatregelen. Een eindeloze stroom aan negatieve gedachten, somberheid met de bijbehorende tranen, frustratie, boosheid en een heel diepe put waren het gevolg. Tot op de dag van vandaag kan ik mijn leven niet leiden zoals ik zou willen. Een baan zit er even niet in. Ik ben snel moe en nog sneller emotioneel. Ik ben enorm vaak ziek (dat hoort er blijkbaar ook bij, wist jij dat?). Maar maak je om mij geen zorgen hoor! Inmiddels ben ik bezig met schrijven, schilderen, tekenen en yoga. Ik heb een heleboel lieve mensen om me heen die me helpen waar het kan, en gelukkig ben ik paradoxaal genoeg niet zo negatief ingesteld. Daar gaat mijn angst dan ook niet over. Tenminste, niet precies.

Vorig jaar heb ik een nichtje gekregen. Een schattig, lief, perfect kindje met grote ogen en dikke wangen. De hele familie is dol op haar en ik misschien nog wel het meest. Een zonnestraaltje in mijn leven. Kinderen zijn zo heerlijk ongecompliceerd. Ze huilen als ze niet blij zijn en ze lachen als ze wel blij zijn. Het enige dat ze nodig hebben is eten, slaap en vooral een heleboel liefde. En precies daarin schuilt mijn angst. Wat nou, Jacob, als ik straks zelf een kindje heb en ik weer in een depressieve periode beland? Hoe kan ik dan in hemelsnaam de liefde geven die zo’n kindje verdient? Hoe kan ik dan ooit een goede moeder zijn? Daar ben ik bang voor.

En jij, Jacob? Waarom ben jij zo bang?

Grappig dat je noemt dat je er pas achter komt wat je bezighoudt als je begint met schrijven. Dat is ontzettend herkenbaar. Ik heb hetzelfde met praten, maar met schrijven is het toch heerlijk dat je daar niemand anders voor nodig hebt. Wat houd jou op dit moment bezig? Over de wereld, jezelf, je leven, je relatie of wellicht wat je vanavond weer eens zal doen voor het avondeten?

Op dit moment schrijf ik aan een verhaal over een man die wakker wordt in een psychiatrische inrichting

Je vroeg me ook wat ik schrijf. Mijn antwoord is niet zo spannend als dat van jou ben ik bang (scenarioschrijver, wat een stoer beroep!). Ik had altijd al plezier in schrijven, maar deed het nooit veel. Wat brieven aan m’n oma, blogs als ik op reis was, hier en daar een gedicht. Afgelopen jaar besloot ik een schrijfcursus te gaan doen bij Crea, het cultuurcentrum van de UvA, en ik vond het fantastisch! We schreven eigenlijk allerlei korte verhalen, meestal met een bepaalde achterliggende opdracht. Zo heb ik een keer een verhaal(tje) geschreven over pannenkoeken en een rode trui, maar ook over een autistische jongen met een fascinatie voor vloeken. Op dit moment schrijf ik aan een verhaal over een man die wakker wordt in een psychiatrische inrichting, maar geen idee heeft waarom hij daar zit. Ik was helemaal enthousiast aan het begin, maar nu ik bijna bij het einde ben, krijg ik het maar niet voor elkaar om het af te schrijven. Ieder einde lijkt te voor de hand liggend, te cliché of te over the top. Heb jij dat wel eens, als je aan je scenario’s schrijft? En heb je daar eigenlijk volledige artistieke vrijheid, of hijgen er mensen in je nek?

Wat een moed! Je leven leiden zoals jij dat wil, ook al is dat niet altijd makkelijk

Het is onmogelijk om op alle aspecten van je brief in te gaan zonder te eindigen met een brief van zeven kantjes, dus ik moet kiezen. Echter, aan het verhaal over je zogenaamde tweede coming out wil ik zeker niet voorbijgaan. Wat een moed! Je leven leiden zoals jij dat wil, ook al is dat niet altijd makkelijk. Het is een thema waar ik me nu meer dan ooit mee bezig houd en ik kan er alleen maar respect voor hebben (en me er hopelijk door laten inspireren). Zoals Captain Holt het zo mooi verwoordde: 'Every time someone steps up and says who they are, the world becomes a better, more interesting place'. En als je nu geen idee hebt wie Captain Holt in hemelsnaam zou moeten zijn, dan raad ik je van harte aan om Brooklyn 99 op Netflix op te zoeken. Een heerlijke serie als je het mij vraagt!

.... in hoeverre identificeer jij jezelf met je baan?

Eindigen met een vraag vond ik wel een hele goede van jou. Waar ik nou wel benieuwd naar ben: in hoeverre identificeer jij jezelf met je baan? Het lijkt mij een ontzettend leuke baan en waarschijnlijk velen met mij. Ik stel me zo voor dat je er vaak zeer positieve reacties op krijgt, vandaar mijn vraag. Zou Jacob nog steeds dezelfde Jacob zijn als hij iets anders zou doen?

Oh, en ik zou het bijna vergeten: bedankt voor je prachtige brief! Ik ben benieuwd naar de volgende.

Groetjes,
Fleur

We gaan het beleven

Hey beste, lieve Mirjam,

Ik gebruik alle soorten aanhef, dat staat best gezellig. En dan kun je je niet afvragen wat wel of niet gepast is 😉

Wat leuk dat jij je ook hebt opgegeven voor het intitiatief Schrijven naar de Toekomst. En we zijn gematcht. Misschien wel omdat jouw kat allerlei avonturen beleeft en mijn hond en ik ook…
Of omdat ik een moeder ben die al bijna een leeg nest heeft en jij net begint met een gezin. Of omdat… geen idee wat Marilien dacht. Misschien viel jou ook iets op uit onze bio’s?
We gaan het beleven. 

Vorig jaar (..) was het weer ook niet zodanig dat we lekker in de tuin konden verspreiden (niet het virus, maar de gasten)

Je hebt een Friese naam. Kom je uit Friesland? Ik ken iemand met jouw achternaam, ze woont in een Fries dorp met een leuke Fries en is de ’schoonmoeder’ van mijn zus. Ik schrijf dat tussen haakjes omdat zij jonger is dan mijn zus, hahaha. Nou ja, er zijn veel mensen met dezelfde achternaam waarschijnlijk, maar wie weet ben je familie ergens, Nederland is klein. Waar woon jij eigenlijk?

Nog een voorstelrondje over mij:

Ik ben dus 49 jaar en word 13 april 50. Wat wederom een coronaverjaardag wordt, is mijn vrees. Ik ben niet zo’n vierder van mijn verjaardagen, maar ik vind het wel fijn als mijn familie en vriendinnen komen natuurlijk. Vorig jaar kon dat helaas niet en was het weer ook niet zodanig dat we lekker in de tuin konden verspreiden (niet het virus, maar de gasten). Mijn drie kinderen hebben toen heel erg hun best gedaan om er een hele feestelijke dag van te maken. We speelden een escap-game en maakten bonbons. We werden vaak onderbroken door de deurbel en dan stond er meestal een vriendin of bezorger met een bos bloemen. Waar mijn man allergisch voor is en met de kamer vol bloemen, ging het niet goed met hem 😉 maar het was een feestelijk gezicht. Daarna hebben we de bloemen verspreid in de tuin gezet. 
Jammer toch dat iedereen altijd vergeet dat we nooit bloemen in huis hebben, maar ja het komt uit een goed hart en is een feestelijk cadeau. Hoewel ik dan liever een boekenbon heb, want bloemen gaan dood en daar kan ik niet zo goed tegen. Dus eigenlijk houden mijn man en ik allebei niet van bloemen, wel in de tuin, maar niet afgesneden in een vaas. En we houden wel erg van lezen.
Maar om terug te komen op mijn Sarah-jubileum-jaar, wat een mijlpaal moet zijn, dat gaat dus niet groots worden. 
Ik heb ook altijd gezegd dat als ze een opblaaspop in de tuin zetten, ik die kapot snijd, dus ik hoop dat ze dat niet doen, want dan moet ik Sarah met een mes te lijf. 

Het enige jammere vonden ze (..) dat er geen feest was met legaal bierdrinken

Mijn drie kinderen vind ik heerlijk, ik lach me gek om die pubers, soms iets minder om de troep die ze maken en de luiheid van die lange lijven… en de hoeveelheid was die ze produceren. Maar ze doen het goed! Lekker stel.
Mijn dochter is 21 en de oudste. Ze studeert Culturele Antropologie in Leiden en zit in het vierde jaar (heeft wat vertraging, wat extra studiedingen gedaan). Ze zou dit jaar naar Kopenhagen gaan voor een minor, maar dat ging niet door vanwege corona, helaas. Ze kreeg toen wel het aanbod voor een kamer in Leiden. We wonen best dichtbij zo in Haarlem (uitstekende treinverbinding, je bent in dertig minuten van deur tot uni) dus de noodzaak was niet hoog. Maar toen Denemarken niet doorging was het toch wel de volgende stap naar volwassenheid. Dochterlief vroeg zich nog wel af wat voor zin het had om naar Leiden te gaan nu je toch niets kon doen en niet naar de uni mocht. Maar het is goed voor haar. Ze heeft tien huisgenoten en dat is toch gezellig.
Dan de eerstgeborene van de tweeling, hij is achttien net als zijn broer. Hij zit in het eindexamenjaar vwo, doet het goed en is blij dat hij toch naar school mag in deze periode. Hij kan zijn vrienden zien en heeft een vriendinnetje. Het enige jammere vonden ze allebei is dat er geen feest was met legaal bier drinken toen ze achttien werden. Heel begrijpelijk.
De andere helft van de tweeling heeft havo gedaan en heeft zijn diploma dus gekregen in dat vreselijke vorige jaar. Ook zonder allerlei leuke dingen als examenreis, diploma-uitreiking, feest etc. Nu doet hij in Utrecht HBO Commerciële Economie en dat gaat goed, maar hij is pas drie keer in Utrecht geweest het hele jaar. Echt heel zonde en nu heeft hij het ook wel een beetje gehad met alles. Hij gaat gewoon door, maar leuk is anders. Hij heeft ook een vriendinnetje en ze werken allemaal bij de VOMAR-supermarkt, dat is nog een beetje een sociaal gebeuren voor ze.
Het zijn wel allemaal doorzetters, dat is fijn.

Maar uiteindelijk vinden de meesten dat we hen betuttelen en wilden ze dolgraag aan het werk

Ik werk als Vrijwilligerscoördinator bij het Kunstfort bij Vijfhuizen (in de Haarlemmermeer) een hedendaagse kunstinstelling in een fort van de Stelling van Amsterdam. Ik heb een klein contract van zes uur, werk er meestal meer, maar dat is genoeg voor mij. Ik heb veel last van hoofdpijn en migraine door een beknelde zenuw en computerwerk is niet bevordelijk. Dit typen eigenlijk ook niet zo, maar ja.
Ik werk er nog wat bij als een ‘Saar aan Huis’ maar dan bij een andere organisatie: Fleur de Dag. Maar ik heb zo’n hekel aan de term Fleurmaatje, zoals we genoemd worden. 
Ik heb op het moment nog maar één cliënt en ga met die dementerende mevrouw iedere week een middag uit om haar man te ontlasten. Mijn andere vaste cliënt is helaas aan corona overleden, net voor de kerst. Hij woonde al drie jaar in het verpleeghuis en ik was de laatste twee jaar iedere week bij hem voor een ommetje in de prachtige tuin van het complex. Misschien zou hij ook zijn bezweken aan een andere griep; hij was na de eerste lockdown (toen we ook echt niet langs mochten komen) erg achteruit gegaan. Hij kon niet meer zelfstandig lopen en zijn stijfheid door Parkinson was verergerd. Hij was ook erg vermagerd. Ik heb hem in die periode iedere week een kaart gestuurd om hem toch wat 'op te fleuren’. 
Er was geen afscheid waar ik bij kon zijn, dus het voelt wel gek, dat ik geen afscheid heb genomen en hem niet meer heb gezien. Ik ga nog wel een keer een ommetje doen in de prachtige tuin als afscheid als verwerking voor mezelf. We hadden een leuke klik. 

Mijn man heeft een eigen zaak in filtratiegaas (groothandel). Daar is hij fulltime aan het werk en hij gaat gewoon naar kantoor net als zijn medewerkers. Omdat zij ook fysiek producten maken, moeten ze wel. Maar er is ruimte genoeg voor de anderhalve meter. 

Er is veel stress geweest omdat we veel 70-plussers als vrijwilliger hebben en ook 60-plus uiteraard. Protocollen, voorschriften etc.

Ik zit nu meestal thuis te werken in plaats van op het Kunstfort. In principe kunnen we daar ook wel afstand houden, maar wanneer ik er was, merkte ik toch dat er veel mensen 'even binnenlopen’. Beheermedewerkers, vrijwilligers en een projectcoördinator die er naast woont. Dus ik voelde me toch niet echt zo heel geweldig meer op kantoor wanneer er toch weer even vijf mensen in en uit liepen. 
Er is veel stress geweest omdat we veel 70-plussers als vrijwilliger hebben en ook 60-plus uiteraard. Protocollen, voorschriften etc. Maar uiteindelijk vinden de meesten dat we hen betuttelen en wilden ze dolgraag aan het werk aan de balie en bezoekers ontvangen. Maar toch wil ik het niet op mijn geweten hebben dat er één ziek zou worden. Wanneer we straks misschien weer open mogen, dan ga ik me weer zorgen maken over hen. Ik ben al ruim tien jaar bij het Kunstfort en ken hen allemaal al geruime tijd.
Een oom van mij is ook voor kerst overleden aan een hartstilstand door zuurstoftekort coronagerelateerd. Hij was sportief en had verder geen onderliggend lijden. Dus ik ben voorzichtig. Misschien niet zo bang voor mezelf, ook al hoor ik soms verschrikkelijke verhalen (ik heb veel vrienden die in ziekenhuizen werken), ook van jonge mensen die nog steeds last hebben, ik ben als de dood dat ik iemand zou aansteken die ik liefheb…

Ik hoop dat jij met je gezin een draai kunt geven aan deze periode ook met je jonge kind en je baan. Kun je mij daar meer over vertellen?
Dit is vast een heel lange brief geworden. 
Ik hoor graag van jouw reilen en zeilen.

Veel liefs uit een zonnig Haarlem,

Simone

P.S. Mijn hond komt dan in een volgende brief aan bod 😉

Vertragen, vertragen en dan stilstaan

Lieve Annette,

Terwijl jij me schreef, lang geleden al, was ik aan het vertragen. Vertragen, vertragen en dan stilstaan. Steeds meer. Want wat anders te doen?

Oppervlakkig gekeken is de corona-uitbraak voor vrouwen als ik niet een stille periode. Ik leef als alleenstaande moeder met drie kinderen, en mijn onderwijs - ik geef les aan jonge kunstenaars - ging voltijd door op mijn laptopscherm. Bizar, grappig, nieuw, leuk, vermoeiend, vervelend, prima, genoeg geweest - alles is al langs gekomen. Meteen de eerste week zei ik: “Nu gaan alleenstaande ouders overspannen raken.”

Rond mijn kinderen viel het beroemde ‘dorp’ weg, dat nodig is om ze groot te brengen. Geen oppas, geen grootouders, geen school, geen kinderopvang, geen speelafspraakje bij de buren. Voor mijn zoon viel de speciale zorg van speciaal onderwijs weg - een team professionals om hem te helpen door de wereld te navigeren, die wat ingewikkelder voor hem is dan voor mijn dochters. Dus voilà, daar zat ik. Alles tegelijk. College over de middeleeuwen geven aan tachtig studenten, terwijl mijn jongste om de twee minuten door het beeld loopt en iets vraagt.

Meteen de eerste week zei ik: "Nu gaan alleenstaande ouders overspannen raken"

Mijn dochter is een handige, een lieve, een slimme, een zachte. Een die met achttien maanden al zo goed kon manipuleren dat ik wist dat ik kansloos zou zijn. Een snel, zelflerend systeempje is ze, haar moeder altijd een paar stappen voor. Dus na een paar dagen online lesgeven stond ze dan, stilzwijgend en netjes precies buiten beeld van mijn webcam, met heel grote puppyogen om aandacht en liefde te smeken. Terwijl op mijn scherm een vergadering doorliep die ik voorzat, drie studenten die een probleem in hun onderzoek voorlegden, een klas die in paniek is over een naderend tentamen. 

Drie maanden waren we dapper, fris, en ook wel vrolijk. Een soort van: oké, Als Etty Hillesum in staat was tijdens de Duitse bezetting nog Russisch te vertalen, kan ik mijn boodschappen ook best een tijd door de AH laten bezorgen. Niet zeuren en lesgeven. Je moet jezelf niet altijd met mensen als Etty Hillesum vergelijken, want dat is niet alleen maar inspirerend, maar ook nogal hard.

In de eerste tien dagen hebben we opvoeden en samenleven opnieuw moeten uitvinden. We stonden het te doen en ik keek tussen de bedrijven door om me heen en dacht: wat we nu meemaken, daar gaan we nog tien jaar van oogsten. Mijn kinderen en ik. Samenleven op een postzegel, altijd bij elkaar, mama gaat in noodgevallen helemaal alleen even naar de winkel en verder zijn we even echt op deze vier mensen aangewezen. Tricky maar prachtig.

Samenleven op een postzegel, altijd bij elkaar

Inmiddels ben ik natuurlijk overbelast en heb ik me ziek moeten melden. Precies zoals ik voorspelde, maar ik bedoelde andere ouders. Ik heb de neiging om te denken dat ik superkrachten heb. Dat is dan vervolgens vaak niet zo. 

Annette, er is zoveel in deze periode dat ik graag wil uitwisselen. Zoveel is voedzaam geweest. Leerzaam. En zoveel is onzeker en heeft echt zorgvuldig en liefdevol denkwerk nodig voor de jaren die komen. Voor de wereld. Denken met het hart. Ik ben hoopvol en ook bang dat we niet de visionaire leiders hebben die ons daarin zullen steunen. Ik denk steeds: het moet nu van de grond naar boven komen, dat we dus zeker weten dat we minder kunnen vliegen, dat we hebben ontdekt dat je niet altijd door hoeft te razen, dat we niet in het perverse tempo willen doorrennen en produceren dat ons in deze shit heeft gekregen, in the first place. Dat is maar een handvol gedachten.

Maar ik denk ook: hebben we het genoeg met elkaar over corona-ongelijkheid, over hoe in veilige lockdown gaan ook een privilege is dat ik wel had en mijn vrienden in Brazilië soms niet? Vrienden in stomweg andere beroepen niet?  Ik was bezorgd over vrienden. De eerste dagen was ik mensen aan het bellen om te checken: waar ben je, ben je ok, heb je iets nodig? Er kwamen prachtige nieuwe woorden zoals ‘quarantini’ (iedereen thuis haar eigen martini, en dan samen borrelen over Zoom). En mijn lievelings: 'quarintimi'. Die paar intieme vrienden, voor mij een paar lokale mensen, die elke dag even bij elkaar checken om te weten: gaat het goed bij jou binnen?

En zoveel is onzeker en heeft echt zorgvuldig en liefdevol denkwerk nodig voor de jaren die komen

Alles is meer lokaal geworden en dat bevalt me wel. Ik dacht dat ik eenzaam zou zijn. Maar ik merkte dat het me goed doet om een kleine handvol mensen écht te zien. Op mijn werk geef ik op een gemiddelde dag door een gigantisch gebouw twintig, dertig mensen even mijn volle oogcontact, aandacht, ik stem even helemaal af op die ander: waar zit die, wat wil die, hoe wil die mij hebben? Dat niet meer doen was een verlichting. Ik ging her-evalueren wat mijn actieradius is, en wat die zou moeten zijn. Op welke schaal ik wil opereren? Waarom we steeds gepusht worden om op een grotere schaal te opereren dan eigenlijk echt reëel is.

Lieve Annette, zoals je merkt is deze brief één stroom. Alle gedachten na elkaar. Is dat oké? Ben jij oké? Was je lockdown heel anders dan de mijne? Ik ben heel benieuwd naar je gedachten. Het spijt me dat je lang moest wachten tot ik schreef. Ik was dus ernstig aan het verstillen. Nu ben ik echt gestopt, vlak voor de basisscholen aanstaande maandag echt weer open gaan. En ik blijf even stil. Thuis.

Alles waar je met meer tijd en aandacht naar kijkt wordt mooier

Een laatste gedachte. Alles waar je met meer tijd en aandacht naar kijkt wordt mooier. Deze maanden zijn mijn kinderen veel mooier geworden. Mijn simpele bestaan thuis is mooier geworden. Hoe ik ben is mooier voor me geworden, wat ik waard ben, niet in mijn werk-rol, maar gewoon omdat ik een levend iets ben en omdat mijn hart klopt. Mijn bestek is mooier geworden, mijn boekenplankjes, mijn simpele witte T-shirt is mooier geworden. De bescheiden aanwezigheid van alle spullen en de kleine, eenvoudige architectuur om me heen, hoe die mijn lichaam en dat van mijn kinderen draagt en faciliteert om precies te doen wat we nodig hebben: slapen, koken, eten, voorlezen, stoeien op de mat.

Ik heb veel tijd doorgebracht met mooie dingen vinden en delen. Mag ik mijn lievelings van deze weken met je delen? Hier is een gedicht van David White over de dingen om ons heen.

https://www.facebook.com/PoetDavidWhyte/videos/355462062025568/

Liefs,

Isis

Ik verheug me op onze 'correspondentie'

Hoi Sanne!

Nu ik even een 'tussenminuutje' heb, kan ik mooi een paar regels voor jou op 'papier' zetten.

......dit huis staat in het teken van koffers pakken: maandag hopen we voor drie weken naar Amerika te vertrekken

Na mijn wat mindere ervaring met de vorige schrijver waaraan ik gekoppeld was (zij zou 'moeten' beginnen, dat gebeurde niet, toen heb ik het voortouw genomen en vervolgens kreeg ik geen antwoord), wil ik nu niet degene zijn die roet in het eten gooit. En dat had zomaar kunnen gebeuren, want dit huis staat in het teken van koffers pakken: maandag hopen we voor drie weken naar Amerika te vertrekken.
Maar nu is m'n tijd op, dus later verder.

Dit is later. (En dat doet me denken aan het nummer van Stef Bos, Is dit nu later! Hahaha, hoe bedoel je, gedachtensprongen.)
Over onze koffers en onze reis, die hopelijk doorgaat. Ik had al gemeld dat ik moeder ben en oma. We hebben zes kinderen, drie van onszelf (twee zonen en een dochter) en drie aangetrouwde. We hebben ook drie kleinkinderen. Onze dochter, die met haar man op twee keer languit vallen hier vandaan woont, heeft twee kinderen. Onze jongste zoon, en nu kom ik eindelijk to the point, woont met zijn vrouw in Sunnyvale, een plaats ten zuiden van San Francisco. Zij zijn op 6 mei 2021 vader en moeder geworden van Avir Paul (Indiase naam + Nederlandse naam), roepnaam Avi, en die hopen wij dus volgende week voor het eerst te ontmoeten.

Onze vlucht is al een aantal keren uitgesteld, maar nu lijkt het dan toch te gaan gebeuren

Onze vlucht is al een aantal keren uitgesteld, maar nu lijkt het dan toch te gaan gebeuren. Morgen moeten we nog 'testen voor reizen' en dan maandag de lucht in. Tenzij we positief testen op corona natuurlijk, maar daar wil ik niet eens aan denken. Ik ben zelfs uit voorzorg vandaag niet met m’n zussie op stap gegaan. Zij wilde samen lunchen, maar terwijl we iets af zaten te spreken bedacht ik ineens dat dat misschien niet slim was. Ik wilde zeker weten dat ik geen onnodige risico's zou nemen.

Nou, omdat ik het lekker druk hoop te hebben daar, schrijf ik nu alvast een korte e-mail, dan is de eerste stap tenminste gezet. Ik kan vanuit daar natuurlijk ook gewoon mailen, maar of het er ook van komt is een ander verhaal.
Ik stuur deze dan ook nu vast naar je toe, al stelt het nog niet veel voor.

Ik verheug me op onze 'correspondentie'.

Tot de volgende ronde!

Meinmein

Wat mag mee naar mijn toekomst?

Lieve Isis, 

Wat een prachtige eerste zin: ‘Terwijl je me schreef, was ik al aan het vertragen.’ Het verhaal over het leven dat je de afgelopen maanden leidde, lijkt niet echt op vertragen, maar meer op altijd ‘aan’ staan. Geen pauzeknop hebben. Het lijkt ook op een leven in transitie: alleenstaande ouder met drie kinderen, waarvan de jongste anderhalf jaar...

Transitie kost veel energie en is intens. En dan nog eens een toename van intensiteit door de corona: in iedere minuut hoe je het beschrijft, voel ik hoe je een heel aantal taken waarin je anders ondersteund werd door anderen, vaak professionals, zelf op je moest nemen. Alsof je niet een aantal touwtjes in handen had, maar even zovele enorme kabels, nauwelijks vast te houden. Respect! 

Toch denk ik het te herkennen, dat vertragen, het langzamer worden. Waar je eerder veel verschillende dingen als het ware tegelijkertijd kon doen, al dan niet met hulp van anderen, diensten en technologie, ben je nu bezig met waar je mee bezig bent. In je huis, elke dag opnieuw, en omdat je de dingen herhaaldelijk doet, omdat je steeds op dezelfde plek bent, zie je de ruimte voor verbetering daar. Een andere indeling in ruimte of tijd. Mijn dochter heeft de woonkamer veranderd, zodat beide kinderen (negen en zeven jaar) hun schoolwerk onder haar toezicht kunnen doen, en er is een indeling in tijd bedacht.

Ongetwijfeld ben je zelf ook gegroeid - groeien doet soms pijn, zodat je nu je ziekgemeld hebt.

Alles wat je aandacht geeft, wordt mooier, schrijf je. Het wordt mooier, schrijf je, je kinderen, je huis, jullie vieren samen. Dat is zeker waar en het is geweldig dat je dat kunt ervaren en schrijven. Ik ken de uitdrukking ook zo: alles wat je aandacht geeft, groeit. Ongetwijfeld ben je zelf ook gegroeid - groeien doet soms pijn, zodat je nu je ziekgemeld hebt. Tijd voor aandacht voor jezelf, zoals je aandacht gaf aan je kinderen, je studenten, je colleges, je boodschappen. 

Alles wordt mooier. Voor mij is mooier tegelijkertijd ook simpeler, lichter. Mijn levensvraag is deze maanden geworden: wat mag mee naar mijn toekomst?  Ik heb voor het eerst in vier jaren mijn vloer in de olie gezet, mijn tafel met groene zeep geboend, het balkon geschrobd, 538 boeken opgeruimd, kleding gesorteerd, veel, heel veel papieren weggegooid. Het wordt mooier. En simpeler. Ik neem meer tijd voor wat ik aan het doen ben, zwem af en toe in die tijdruimte. Ik merkte de afgelopen tijd pas hoe ik decennialang gejaagd heb geleefd. Altijd alert was. En eerlijk gezegd, ook die werkzame jaren in combinatie met een gezin - ook zes jaren als alleenstaande ouder - was een heel goede tijd, veel geleerd, veel gedaan, veel ontwikkeld, vooral door goed op te letten wat anderen deden en van me verwachtten. Het heeft me veel gebracht, maar ik ben zo dankbaar dat er nu tijd is om meer met mezelf en vanuit mijzelf te leven. 

Ik merkte de afgelopen tijd pas hoe ik decennialang gejaagd heb geleefd.

In de afgelopen weken had ik een fysieke (niet online) 24-uursessie, waarin ik de leiding had om een intensieve klus te klaren. Ik merkte dat mijn energielevel meteen steeg, dat ik uitgedaagd werd doordat ik moest performen, iets in goede banen moest leiden. Ik realiseerde me daar dat mijn energieniveau in de weken daarvoor veel lager was geworden, de vertraging dus. Het contact met anderen stimuleert, verhoogt mijn prestatie, mijn energie. In het algemeen gezegd: het in contact zijn met anderen maakt kennelijk dat het meer zin krijgt wat je doet. 

Fijn dat je met een club vrienden dagelijks contact had om na te gaan hoe het met jullie ging, dat is een steun. Dat dagelijkse contact heb ik met mijn dochters en met vriendinnen, wat minder frequent met meer vrienden. 

Voor mij betekent het, dat ik in de post-coronatijd gevoelig wil worden voor de balans tussen naar binnen keren, het mooier maken, en het naar buiten gericht zijn. 

Ten slotte: je haalt de oorlog aan en Etty Hillesum. Af en toe heb ik ook gedacht aan de oorlog, hoe persoonlijke vrijheid met salamitactiek ingeperkt kan worden. Hoe mensen op zichzelf teruggeworpen worden. Etty Hillesum creëerde in die beperking een enorme vrijheid voor zichzelf. Wonderbaarlijk! 

Lieve Isis, ik wens je een goede nacht toe en een gezonde slaap!

Annette

Ik hoor nu dat er ook vliegende auto’s verwacht gaan worden

Hoi Lies,

Allereerst dank voor je leuke brief en prachtige kaart. De kaart toont een prachtig lenteboeket, daar kan ik echt van genieten. Niet alleen via de kaart, maar ook door er een te plukken in de natuur en mijn tuintafel ermee te versieren. Ik begrijp dat jij hier ook zo van kunt genieten.

Hoe grappig hoe je de reis beschrijft bij het aankopen van deze kaart. Winkelen op afspraak. Dan ook nog een code geel. Echt een uitdaging dus. Weet daarom dat je kaart zeer wordt gewaardeerd!

Bij ons in de kinderopvang zijn we sinds 19 april jl. weer helemaal open, dus ook de BSO. We hebben locatieplannen geschreven om te zorgen dat kinderen zoveel mogelijk in bubbels worden opgevangen om de risico’s voor besmetting zoveel mogelijk uit te sluiten voor zowel medewerkers als de kinderen.

Het laatste persbericht voelde naast zakelijk ook persoonlijk als een soort van bevrijdend voor me. Terrassen weer open, vrij winkelen zonder dit vooraf te plannen, vaccinatie in het vooruitzicht.  Ik kan er echt naar uit kijken. Wanneer ik dan de cijfers zie, geeft dat natuurlijk wel weer bedenkingen. Tijdens de eerste lockdown was er zo’n groot gevoel van saamhorigheid en respect voor zorgmedewerkers. Helaas zie ik dit nu minder terug in de maatschappij omdat eigen belang dan toch weer meer prevaleert. Jammer, maar gezien de duur van alles misschien ook wel  begrijpelijk.

Want hoever ben ik bereid te gaan als ik ook dingen moet laten?

Ik wil eens een schot voor de boeg doen om te kijken waar wij over zeven jaar staan. Het lijkt ver, maar het zal ook sneller daar zijn dan verwacht. Wat mij het meest bezighoudt is het milieuvraagstuk (opwarming van de aarde). Wij rijden sinds kort volledig elektrisch en dat bevalt goed. Ik hoor nu dat er ook vliegende auto’s verwacht gaan worden. Over zeven jaar zullen deze misschien wel tot ons 'straatbeeld' gaan horen en vinden we dat gewoon, net als nu de elektrische auto’s. Hoe dragen we de wereld over aan volgende generaties en voelen we voldoende urgentie? Dit is ook best een gewetensvraag merk ik bij mezelf. Want hoever ben ik bereid te gaan als ik ook dingen moet laten? Ik denk dan aan het minderen van vliegen voor een fijne vakantie. Maar ook bewuster, dan nu, kijken wat ik koop en of het wel echt nodig is.

27 maart was er Earth Hour, heb je daar wel eens van gehoord? Met Earth Hour wordt aandacht gevraagd voor de natuur en de aarde. Wereldwijd doen mensen één uur het licht uit om aandacht te vragen voor de kwetsbare natuur op aarde. Ik heb gelezen dat er inmiddels miljoenen mensen in meer dan 190 landen meedoen. Toen onze kinderen klein waren, deden we hier al aan mee. Dit had een heel leuk bijeffect. We gingen dan met jas en vuurkorf buiten zitten, marshmallows in het vuur en hadden het erg gezellig. Bij de laatste Earth Hour was alleen onze jongste (inmiddels 21) thuis en hebben we opnieuw met z’n drieën een uur buiten met kaarslicht doorgebracht. Heel gezellig en juist dan krijg je ook hele leuke gesprekken met elkaar.

Ken je het initiatief van Earth Today?

Maar waarin zouden wij verder het verschil kunnen en willen maken? Ken je het initiatief van Earth Today? Het idee is hier om vierkante meters natuur te beschermen.  Het doel van de initiatiefnemers is om in de eerste maand één miljoen vierkante meters veilig te stellen. De vierkante meter natuur die wordt aangekocht wordt beschermd door een van de deelnemende natuurbeschermingsorganisaties. Veel influencers zetten hun bekendheid in voor promotie van dit initiatief. Wat ik hier mooi aan vindt is dat het een overzichtelijk initiatief is, dat het verbindt en dat het ook visueel maakt welke impact gemaakt kan worden. En virussen als Covid zullen naar verwachting, net als de 'gewone' griep deel van ons leven blijven uitmaken, vrees ik.

Jij schrijft dat je hoopt dat over zeven jaar de verdraagzaamheid weer terug is. Ik herken wat je schrijft over dat verschillen nu soms eerder uitvergroot worden. Het leven als uitgangspunt nemen is een mooi uitgangspunt, Lies. Hieraan zou ik willen toevoegen dat we diversiteit meer gaan omarmen en minder veroordelen. Ik geloof er heilig in dat we onze levens verreiken wanneer we een meer open en belangstellende blik hebben naar anderen. Wat beweegt die ander en waarom? We hoeven het ook niet altijd met een ander eens te zijn maar veroordelen is wat mij betreft de andere kant van het spectrum.

En hoe leuk is het zoals wij aan elkaar verbonden zijn door dit initiatief. De basis begint bij belangstelling en nieuwsgierigheid en het levert zoveel meer op.

Ik wilde het geloof ik vooral goed doen.......

Ik weet niet hoe jij dat ervaart maar ik leer ook zoveel van mijn eigen kinderen wat dat betreft. Ze kunnen me soms echt een spiegel voorhouden en me tot nadenken stemmen. Onbetaalbaar (en oké soms een klein beetje irritant). Het beeld van jongeren over hun toekomst intrigeert mij. Ze lijken meer in het moment te leven en zich minder te laten leiden door verwachtingen. Dat is interessant als ik terugkijk naar mijn eigen jeugd. Ik wilde het geloof ik vooral goed doen (wat dat ook moge zijn) en dat ervaar ik eigenlijk nog steeds wel een beetje.

Hoe vergaat het jou nu de praktijk weer iets langer open is? Heb je een weg hierin kunnen vinden? Je bent bezig met de ontwikkeling van integrale zorg voor vrouwen in Zwolle. Dat lijkt mij een prachtig initiatief. Zijn er al ervaringen opgedaan? Hoe kijk jij er overigens tegenaan als ik mijn shiatsu-ervaring bij jou opdoe?

Wat betreft jouw vragen over het nieuwe werken: voor mij is het nog steeds een deel vanuit huis en een deel op locaties. Dit bevalt wel goed en is ook nodig omdat de dienstverlening ook op locatie plaatsvindt. Het leidinggeven zo is ook wel verrijkend geweest, ik merk dat ik andere voelsprieten moet opzetten om het gemis aan non-verbale signalen een beetje te kunnen opvangen. Daarnaast is mijn team ontzettend goed bezig en nemen zij ook regie naar mij als dat nodig is. Zo fijn! Ik heb in mijn woonkamer een plank met enorm veel kaarten, die ik in de afgelopen periode heb ontvangen met lieve woorden, die doen zo goed. Ik probeer hier ook zo attent mogelijk in te zijn naar mijn collega’s. Wat voor mij lastiger was, is mijn eigen humeur te managen gedurende bepaalde perioden de afgelopen tijd. Ik geef mezelf dan een schop onder de kont en ga naar buiten om te ontspannen en hopelijk nieuwe inzichten op te doen.

Lies, ik heb gelezen dat je graag de brievenbus in de gaten houdt. Dat heeft mij geïnspireerd tot een initiatief waarvan je snel meer zult merken. Ik hoop dat je ervan geniet.

Voor nu warme groet vanuit Slijk-Ewijk,

Gera

Dat het goed is wat ik doe

Dag Marjan,

Een paar jaar geleden was ik op de verjaardag van de vrouw van een goede vriend; ze werd 40, ze is kunstenaar, goedlachs en uitgesproken. Ze zei: misschien heel gek, maar ik heb nu het gevoel dat ik heb laten zien dat het kan, zo leven. Dat het goed is wat ik doe.

Ik snap haar gevoel wel, al duurt het nog een paar maanden voor ik 40 word: inmiddels leef ik al jaren zo, ik weet waar ik mee bezig ben, ik voed mijn kind op, ik heb een baan waar ik trots op ben, ik houd me bezig met dingen die ik belangrijk vind. Voor iedereen die ooit dacht: hoe dacht je dat te gaan doen dan? Ik kan nu zeggen: nou, zo dus.

Ik houd me bezig met dingen die ik belangrijk vind

Vandaag is mijn moeder jarig; ze is 70 geworden. Het is het jaar van de ronde jubilea, merk ik. Het is tevens de dag waarop ze al 12,5 jaar oma is, want mijn zoon, haar eerste kleinkind, is vandaag op de kop af 12,5 jaar geleden geboren. Ik schreef iets voor haar, en ik kan er wel iets uit delen:

‘Je zult nooit meer dan dertig jaar ouder zijn dan ik; in die zin word je nooit ouder. Je kleinkind zorgde een keer voor dikke tranen bij zichzelf en bij mij toen hij ontdekte dat hij en zijn moeder nooit even oud zouden zijn; we groeien in leeftijd niet naar elkaar toe, maar we schuiven steeds samen op naar ‘ouder’, we worden elke dag precies even veel ouder; hij zet tien stappen en denkt dichter bij me te komen, maar als hij na een tijdje weer naar mij kijkt, dan ziet hij dat ik warempel ook tien stappen ben opgeschoven. Misschien hebben we die gedachte allemaal wel gehad; dat mama wel op je wacht. Soms vergeten we dat je al een leven had vóór wij er waren, er was een tijd van niet-moeder zijn, en die versie van jou hebben wij vanzelfsprekend gemist. Kun jij het je nog voorstellen, dat wij er niet waren? Soms herinner ik me iets uit de tijd dat ik in het buitenland woonde, of uit de begintijd van mijn studie wijsbegeerte, en dan vraag ik me automatisch af waar ik mijn kind dan had gelaten. Alsof mijn kind er met terugwerkende kracht altijd al is geweest.’

Schrijven werkt vertragend hè?

Het mooie van een nieuw contact beginnen, zoals wij nu, is dat je alles nog te vertellen hebt! Een schrijfcontact nog wel; heb je vroeger, of nu misschien, wel correspondentievrienden gehad? Ik hield regelmatig een penvriendin over aan een vakantie en zelfs tijdens mijn studie heb ik een jonge vrouw leren kennen met wie ik nog altijd schrijf. We spreken elkaar nooit, hebben ook niet de behoefte elkaar weer te ontmoeten, maar toch nemen we een bepaalde plek in elkaars leven in. Het mooie is misschien wel dat je elkaar niet onderbreekt om vragen te stellen, om nieuwsgierigheid te stillen; je schrijft enkel wat je op dat moment wil schrijven en als je antwoord op een vraag verlangt, dan zul je moeten wachten tot de volgende brief. Schrijven werkt vertragend hè?

De naam van jouw eenmansbedrijfje vind ik prachtig. Misschien is sinds vorig jaar gebruikelijker geworden om te zeggen dat je tijd zat hebt, en ik hoop dat dat zo blijft, want het is een mooi gevoel om de tijd te nemen. Tijd nemen om op te staan, wakker te worden, van de ochtend te genieten: daar sta ik graag een uurtje vroeger voor op. Tijd om goed eten te bereiden, om mijn zoon een knuffel te geven; voor het slapen gaan is het soms ook fijn om naast de kat op de bank te gaan zitten en hem in z’n nekje te kriebelen. Bijna elke dag sluit ik af met yoga of dans; sinds yoga een plek in elke dag heeft gekregen, vind ik het jammer dat ik niet al veel vroeger in aanraking met gekomen met yoga; ik denk dat ik meer van mijn lichaam had kunnen leren. Toen ik danste ging het vooral om hoe de dans er uit zag voor een toeschouwer, en minder om hoe dat van binnenuit kon komen.

Bijna elke dag sluit ik af met yoga of dans

Ik kan me nog niet goed een voorstelling van jou maken, maar toch zie ik een beetje voor me hoe je het gevoel dat yoga je kan geven meeneemt de moestuin is. Ik heb geen groene vingers. Ik ben ook niet handig. Ik zou het liefst alles zelf kunnen, maar misschien is het beter dat ik de klus- en tuiniertalenten niet heb gekregen.

Ik houd van mijn tuin, ik houd van de hoge wilde bloemen en de druivenrank en het boompje en de zwarte-bessenstruik; de buurman had een overschot aan planten en ik kreeg een paar klimmers van hem om de schutting te vergroenen; het is op dit moment een ware oase, en ik houd er ook van om op een zonnige middag met zwarte handen en knieën in de tuin te wroeten, maar ik krijg nooit het gevoel dat ik weet waar ik mee bezig ben. Ook vergeet ik altijd of en wat en waar ik iets heb ingezaaid. Zou mijn zoon me daar nou niet wat bij kunnen helpen? Hij leest het liefst. Hij zit nu achter me, in zijn favoriete hoekje op de bank, met een boek. Af en toe blijft hij alleen thuis als ik een paar uur ga werken, en soms vraag ik me af of hij dat plekje wel heeft verlaten in de tijd dat ik weg ben geweest – bijvoorbeeld van 11 uur in de ochtend tot 17 uur ‘s middags. Jawel, zegt hij dan: ik heb gedrumd en broodjes gegeten en oh ja, ik heb ook nog een balletje getrapt. Hij wil wel helpen hoor: hij houdt van buiten zijn en ook van klussen, maar dan wel samen met iemand die weet wat ie doet: mijn vader bijvoorbeeld, of de vader van zijn beste vriend, die imker is, en houtbewerker, en nog allerlei andere praktische dingen kan. Hij wil dan wel sjouwen, zagen, honing slingeren, de hooizolder opruimen, paaltjes voor een omheining in de grond slaan.

Het is inmiddels avond; de zonnige dagen komen er alweer aan. We hebben vandaag veertig kilometer heen en weer gefietst naar mijn ouders en we hebben appeltaart gegeten in de tuin. Morgen ga ik weer naar het museum waar ik werk om bij te praten met een aantal van de vrijwillige gastheren en gastvrouwen. Ook komen de aquarellisten wier schilderijen nu nog op zaal hangen op werkbezoek; zij hebben hun eigen tentoonstelling nauwelijks kunnen bezichtigen en deze werken moeten nét voor de heropening bij ons weg. Jammer, al die pracht op een donkere museumzaal. Ik ben benieuwd naar de kunstwerken die jij thuis hebt! Misschien wil je er iets over vertellen, en misschien heb je heel andere plannen.

Ik kijk uit naar je volgende brief!

Zonnige groeten,

Christine

Het begin is er

Beste Ineke,

Dit is de laatste keer dat ik deze aanhef gebruik, zodra ik een brief van je heb ontvangen ga ik over op ‘Lieve Ineke’. Dat voelt gewoon veel beter. Heb je er een bezwaar tegen dat ik tutoyeer? Het zou niet mijn neiging zijn als we elkaar ontmoeten, maar zo, in een brief zou ik graag ‘je’ en ‘jij’ schrijven. Ik pas me uiteraard aan als u dat liever anders ziet. Maar voor nu: wat geweldig met je te mogen gaan schrijven. Ik ben geen man, waar je de voorkeur aan had gegeven. Maar ik hoop dat ruimschoots goed te maken met een mooie briefwisseling.

Als ik op straat loop zie ik de huizen en dan pas de mensen

Dank voor je geweldige levensverhaal. Ik ben erg onder de indruk van je levensgebeurtenissen. Het doet me deugd te horen dat je bent gaan schrijven want ik denk dat veel mensen van jouw ervaringen kunnen leren. Wat leuk te lezen dat je in de Orteliusstraat bent geboren. Een van mijn beste vrienden woont er en ik kom er graag. Ik vind die buurt, de Mercatorbuurt en de Jan Evertsenstraat zo mooi met die Amsterdamse School-architectuur. Mijn ouders zijn architect, ze hebben samen een bureau en ze hebben me toch vriendelijk geïnfecteerd met die blik omhoog. Als ik op straat loop zie ik de huizen en dan pas de mensen.

Op vakantie of in een nieuwe stad zie ik de gebouwen, de stijlen, het onderhoud, de geschiedenis. Niet dat ze me er actief op gewezen hebben, maar ze konden nu eenmaal niet anders dan allerlei dingen opmerken aan kozijnen/deuren/bakstenen/bouwstijlen en dat hardop uiten waardoor dat was wat mijn broer en ik vaak hoorden.

Wat geweldig om je uiteenzetting te lezen over de 'dijkers' en de 'pleiners' in Amsterdam! Hier ga ik eens meer over opzoeken. Ik ben zelf geboren in Den Haag maar heb altijd vanzelfsprekend in Amsterdam willen wonen, zo snel mogelijk. Dus zodra ik mijn gymnasiumdiploma op zak had was ik weg, reizen voor modellenwerk en naar London voor een auditieworkshop aan een toneelacademie daar. En toen naar Amsterdam. Mijn eerste huisje was op de 5e verdieping aan de Marnixstraat. Ik huurde het van een meisje dat ging reizen voor drie maanden. Ik voelde me tegelijk geweldig mondain en eenzaam. Dat huisje is nu opgegaan in het nieuwe De La Mar theater dus als ik er langs fiets en ik kijk omhoog zie ik nog steeds die dakkapel van waaruit ik zat te staren. Nu schijnt daarachter het rode licht van het theater.

Wat betreft de huidige lockdown denk ik dat ik ‘geluk’ heb; wij hebben twee jonge kindjes, dus afleiding en aanraking genoeg

Er is zoveel in je brief dat ik de belangrijkste vraag oversla: ‘Hoe gaat het? In deze vreemde tijden?' Ik hoop dat je gezond bent en de kracht houdt om wat geïsoleerder te leven tot er andere tijden aanbreken. Ik vond je uitdrukking ‘Vraag iemand met een Joodse achtergrond nóóit hoe het met hem gaat als je geen tijd hebt’ geweldig. Wat betreft de huidige lockdown denk ik dat ik ‘geluk’ heb; wij hebben twee jonge kindjes, dus afleiding en aanraking genoeg. Een dochter van vier en een zoon van net één jaar. Hij vindt lopen geweldig indrukwekkend om te doen. Voor ons en voor veel mensen met jonge kinderen gaat het leven dan al gauw nog een beetje z’n gang. Alleen is het wat lastiger om thuis te werken, te schrijven en om soms, heel soms, even een moment te zitten met een kopje thee en een boek.

Ik voel een soort haast om al mijn vragen over je levensverhaal te stellen, maar dat hoeft niet hè? We hebben tijd. Zal ik vertellen wat ik doe? Waar ik me mee bezig houd? Altijd minder interessant dan praten over de ander vind ik, maar het zou onbeleefd zijn dat niet te doen.

Allereerst ben ik actrice. Ik heb de toneelschool in Amsterdam gedaan, aan de Jodebreestraat. Mijn artistiek leider daar was Ruut Weissman, als ik je nog een interessante documentaire aan mag raden dan is het het portret wat documentairemaker Judith de Leeuw over hem maakte, hij heet De Hoofdpersoon.

Wat een luxe hè, als je kunt doen wat je interesseert?

Naast mijn acteren in het theater en voor de camera schrijf ik. Ik heb twee romans geschreven en heb me de laatste jaren toegelegd op scenario’s. Ik ben ook bezig met het maken van een toneelstuk van het boek De Mannen van Maria van Anneloes Timmerije. Dit gaat over Maria van Aelst, Brabantse die in de 17e eeuw naar Batavia verscheept wordt om te trouwen en na vijf huwelijken de rijkste vrouw van de Republiek wordt. Ik zou het boek zeker aanraden aangezien geschiedenis je interesseert.

Verder maak ik nu een podcast over de na-oorlogse walvisvaart. Weet je daar iets van? Van de Willem-Barentsz en de reizen naar Kaapstad en de Zuidelijke IJszee? Luister je eigenlijk wel eens podcasts? Het is het beste van radio maar dan wanneer je maar wilt. 'We' is in dit geval ik en Anne-Goaitske Breteler. Ja dat klinkt behoorlijk Fries hè? De meeste walvisvaarders waren Fries, we gaan hen interviewen en vertellen zo hun verhalen over die tijd. Ik kwam dit onderwerp tegen en het fascineerde me zo dat ik hier werk van gemaakt heb. Wat een luxe hè, als je kunt doen wat je interesseert? Het ziet er in jouw levensverhaal ook uit alsof je dat hebt kunnen doen, uiteindelijk. Sommige dingen in je verhaal hebben me ontroerd en geraakt. Het doet me verdriet dat mensen je zo gekwetst hebben. Maar wat je beschrijft aan heling, zelfheling en processen die je doorgemaakt hebt vind ik heel waardevol en inspirerend.

Opdat we nog maar veel mogen schrijven en delen met elkaar. Dit was de eerste voorzet, het begin is er. Ik kijk ernaar uit.

Voor nu wens ik je hele fijne kerstdagen, met warmte en rust en een mooi kerstmaal.

Liefs

Anna Drijver

Alsof ik weer meer ‘aan’ sta

Hoi Tanja,

Dank weer voor je brief. Ik heb er van genoten om je brief te lezen. Ik vind je manier van schrijven prettig en ook je manier van kijken fijn en leerzaam. Toen ik je brief las dacht ik, dat moet ik in ieder geval teruggeven in mijn volgende brief. Dat ik genoot van het lezen van je brief.

Verder was ik benieuwd hoe jij er nu in staat? Hoe vind je het brieven schrijven? Zijn er onderwerpen waar je nog over zou willen schrijven? Is er een frequentie die je prettig vindt? Hoe vind je het tot nu toe? Misschien wel goed eens te evalueren.

Ook bij mij stond de afgelopen twee weken steeds 'Tanja schrijven' op mijn to-do lijstje. Nu pas op deze mooie zonnige zondag neem ik er de tijd voor. Er komen altijd zoveel dingen tussendoor en ik heb ook vaak zin om mijn laptop gewoon even dicht te doen en buiten te gaan wandelen. Zeker met dit mooie weer van de afgelopen dagen.

Als de zon weer begint te schijnen, krijg ik letterlijk het gevoel dat ik uit mijn winterhol kruip.

Van winter zijn we opeens vol in het voorjaar aangekomen. Als de zon weer begint te schijnen, krijg ik letterlijk het gevoel dat ik uit mijn winterhol kruip. Alsof ik alles weer meer kan voelen. De mooie en euforische dingen, maar ook de moeilijke dingen, de worstelingen. Alsof ik weer meer ‘aan’ sta. Ik geniet er enorm van. Als ik mij dan realiseer dat het pas eind februari is, vind ik het ook een beetje zorgelijk. Maar los van de tijd van het jaar, ben ik dol op de zon. Dus doet dit me erg goed.

De dag nadat ik jouw brief kreeg ben ik samen met mijn man op een mini-vakantie gegaan in Nederland. We zijn eerst twee dagen naar Ens geweest en hebben daarna nog drie nachtjes op Texel in een huisje geslapen. Het was prachtig en heerlijk. Echt zo fijn er even tussenuit te zijn. Voor deze hele coronasituatie gingen we regelmatig op vakantie. Verre reizen zijn voor mij altijd onderdeel van mijn leven geweest. Nu vind ik het idee om voor een vakantie naar de andere kant van de Atlantische Oceaan te vliegen te zot voor woorden. Want Ens en Texel zijn prachtig en daar was ik ook nooit eerder geweest. Dit lijkt alweer een eeuwigheid geleden, want toen gingen we schaatsen en wandelden we door de sneeuw. Nu zit ik in de volle zon en ruikt het naar lente.

Ik hoef niet meer de wereld over om het geluk ergens anders te zoeken, dat voelt als een groot cadeau.

Corona brengt mij veel. Deze periode geeft me veel rust. Ik kan meer van de kleine dingen genieten en ik sta veel meer stil bij wat ik heb. Mijn vrienden en familie. Mijn man en mijn drie katten. Ik ben dolgelukkig in mijn huisje in Rotterdam. Ik hoef niet meer de wereld over om het geluk ergens anders te zoeken, dat voelt als een groot cadeau.

Voor jou zal het sneeuwweekend misschien ook alweer ver weg voelen, maar het klonk heerlijk. Niet meer naar huis kunnen vanwege de sneeuw. Samen gezellig koffiedrinken. Binnen bijkomen van de kou.

Wat bijzonder en leuk dat je een huisgenoot hebt, die ook als je zoon voelt. Het inspireerde mij ook meteen weer om buiten de kaders te denken. Kinderen, familie, je kunt het op zoveel manieren invullen en voelen. Dat hoeft niet allemaal bloed en eigen te zijn.

Dat deel over praten herken ik heel goed van mijn relatie met een Nicaraguaanse jongen. Ik heb vier jaar in Latijns Amerika gewoond en trots speelde daar een andere rol, dan wij ooit kunnen snappen. Ik weet niet of dit voor jouw huisgenoot ook speelt, maar ik kan me voorstellen dat er soms dingen aan ten grondslag liggen die wij nooit helemaal zullen doorgronden, omdat onze culturele normen en waarden weer heel anders zijn. Wel mooi om er enerzijds over in gesprek te gaan om elkaar op die manier beter te leren kennen en anderzijds te respecteren wat voor iemand anders belangrijk is.

Ook je 'over 5 jaar', herken ik heel goed in mijn eigen leven. Elke keer dacht ik: ik heb nog alle tijd. Nu voelt dat niet meer zo. Al zijn er natuurlijk ook genoeg vrouwen die pas na hun 35e beginnen aan kinderen tegenwoordig. Toch voelt het niet meer alsof ik de keus voor mij uit kan blijven stellen. Terwijl ik dit schrijf denk ik meteen dat dat misschien wel kan, omdat het voor mij ook goed zou zijn als het er niet van zou komen. Ik heb in ieder geval ook genoeg redenen waarom ik het niet zou willen en een leven zonder kinderen lijkt me in veel opzichten heerlijk.

Dank voor jouw blik en je verhaal over dit onderwerp.

Dat corona mij een baan in loondienst en een vakantie op Texel zou brengen, had ik nooit verwacht.

Morgen begint mijn nieuwe  baan als projectleider. Ik ben heel benieuwd naar wat dit mij allemaal gaat brengen. In ieder geval een grote verschuiving van zelfstandig werken naar 32 uur in loondienst. Ik heb in mijn leven nog niet meer dan 24 uur in loondienst gewerkt en ook dat heb ik maximaal tien maanden volgehouden. Mijn leven ziet er inmiddels heel anders uit, dus ik denk dat het nu veel meer past. Daarnaast heb ik ook nooit eerder werk en een organisatie gevonden die zo goed passen en aansluiten bij mijn eigen gevoel en visie. Dat corona mij een baan in loondienst en een vakantie op Texel zou brengen, had ik nooit verwacht. Wel denk ik dat als we de wereld allemaal wat dichterbij halen- op het gebied van reizen, consumeren, werken- het leven op aarde nog een stuk langer houdbaar is.

Ik wens je een mooie week toe. Ik ben benieuwd hoe het jou vergaat en kijk uit naar je volgende brief.

Liefs,

Charlotte