Log in

Toekomst en verleden

portret van Ellenportret van Merel
Ellen aan Merel
9/14
Den Bosch, 25 maart 2021

Ha Merel-lief,

Wat leuk, jouw vader is dus van de generatie van mijn dochters, nou ja, ietsje ouder. Hij 62, mijn oudste 53.
Zij is geboren in Nijmegen, indertijd in Nederland, na Amsterdam, de actiefste haard van de anti-autoritaire beweging. Ik heette nadrukkelijk Ellen voor mijn kinderen maar tegenwoordig noemen ze me mama, mammie zelfs bij vlagen (als ik lief ben 😉). Een van de dingen die ik heb moeten leren: een ouder is een ouder en een kind is (en blijft) een kind. Jouw vader had dat kennelijk al heel wat jonger door. 😉

En tja, gaan we de intimiteit die we, zoals jij aangeeft, de laatste decennia verworven hebben nu verliezen door corona? Ik had het er toevallig gisteren over met mijn dochter. Zij: als jij ingeënt bent, kom ik je eens flink knuffelen. Waarop ik mezelf erop ‘betrapte’ dat ik het eigenlijk wel comfortabel vind dat ‘iedereen’ van me afblijft. Toch nog altijd mijn ‘natuurlijke’ habitat?

Ik brak open, ik brak los en dat is zonder enige twijfel heilzaam geweest

En jij hoopt op een flowerpowertijd 2.0 na de coronacrisis. Je maakt me zo blij, Merel, door me te vragen hoe ik indertijd de flowerpower heb ervaren. Tegelijk: breek me de bek niet open, hemeltje wat een tijd was dat!
Toen: ik brak open, ik brak los en dat is zonder enige twijfel heilzaam geweest. En ik bewaar er dierbare herinneringen aan. Herinneringen van pret, uitgelatenheid, dansen en eropuit trekken. Maar ook: ik heb grenzen overschreden, mijn eigen intieme grenzen bedoel ik. De flowerpowertijd viel zo’n beetje samen met de ‘seksuele revolutie’, die voor vrouwen toch vooral betekende dat ze niet zo flauw moesten doen. Alles moest kunnen, zoiets.

Feminisme 2.0 moest nog komen. Toen pas ben ik begonnen mezelf te leren kennen. Zal er after corona ook zo’n tijd van euforie losbreken komen? Ik ben zo benieuwd wat jij je erbij voorstelt, hoe ziet dat er uit in jouw verbeelding? Wat ga je vooral doen?

Wat? Ben jij zaterdag naar een voorstelling van het Nederlands Danstheater geweest? O nee, nu zie ik het pas: online. Ik werd even heel jaloers, en zo zie je, ook ik verlang naar after corona. Niet zozeer om uit de band te springen, maar wel om bijvoorbeeld het Scapinoballet weer eens live te zien, of de Matthäus-passion te zien opvoeren in een koude kerk, door een tentoonstelling te kunnen snellen. Tripjes maken met de trein, fietstochtjes maken naar een lunchcafé… Opmerkelijk dat dit momenteel dreams zijn geworden.

De vrouwenbeweging had ik voor geen goud willen missen!

Ik realiseer me dat ik weinig last heb van corona omdat ik zonder veel moeite de knop heb kunnen omzetten en mezelf gestort heb op binnenshuis en online. Hoe woon jij eigenlijk Merel? Je schrijft: "...hoewel de leefruimte kleiner is. Dat laatste knaagt mentaal wel aan mij, dat ik in dezelfde ruimte leef, slaap, werk, sport." Hoe uit zich dat mentale knagen bij jou?

De vrouwenbeweging had ik voor geen goud willen missen! Ik kwam ermee in aanraking toen ik lid werd van een ‘vrouwenpraatgroep’. Allereerst heb ik toen ontdekt waarom ik het altijd al moeilijk vond een vrouw te zijn. Er waren al heel wat momenten geweest dat ik geprobeerd had me te onttrekken aan de traditionele vrouwenrol, met halfslachtige resultaten. Zo mocht ik niet naar het gymnasium, maar de MMS was ‘goed genoeg’ voor een meisje, ik heb niet doorgezet. Ik zwoor jarenlang ‘niet te trouwen’ omdat de huisvrouwenrol me afkeer inboezemde. Toch ben ik een huwelijk ingerold, omdat ik zwanger werd van mijn vriendje en we waren beiden nog traditioneel genoeg, katholiek opgevoed, om noch abortus te overwegen, noch bij onze ouders met de zwangerschap voor de dag te komen. We zijn toen overhaast getrouwd om de schijn van ‘normaal’ overeind te houden.

In het verlengde van de praatgroepen heb ik me aangesloten bij de Fortbeweging. Fort is de 'Feministische oefengroep radicale therapie' en vervolgens heb ik als therapeut gewerkt in een vrouwentherapiecentrum. Ik heb het nu over de jaren’80 en ’90 van de vorige eeuw. Samen met geestverwanten/lotgenoten heb ik me jarenlang ingezet voor vrouwen die klem zaten in de vrouwenrol en die zich daarvan wilden bevrijden.
Nu ik dat zo opschrijf realiseer ik me dat ik me met name heb beziggehouden met de ‘psychologische bevrijding van de vrouw’. De beweging was veel breder uiteraard maar voor de maatschappelijke vraagstukken van bijvoorbeeld ‘baas in eigen buik’, gelijke betaling voor gelijk werk, gelijke kansen in het onderwijs enzovoort, heb ik me niet actief ingezet.

Ik word blij van elke vrouw met een gezond gevoel van eigenwaarde die op mijn pad komt

Je vraagt wat ik vind van de houding van de huidige generatie vrouwen ten aanzien van 'de positie van de vrouw’.
Er is ontegenzeggelijk veel veranderd. Ik word blij van elke vrouw met een gezond gevoel van eigenwaarde die op mijn pad komt of die ik voorbij zie komen. En dat gebeurt momenteel veelvuldig. Toch, we zijn er nog lang niet. De Nederlandse wet lijkt me inmiddels ontdaan van seksisme. Maar… de praktijk toont nog veel ongelijkheid.

We hadden het al eerder over het seksisme op straat en daar kunnen we, helaas, een lange rij aan toevoegen, zeker wereldwijd maar ook hier in Nederland. Hoorde/las jij een dezer dagen ook dat een aanzienlijk percentage van de Nederlandse vrouwen niet financieel onafhankelijk is? Er moet een club mensen zijn die zich hier druk om maakt, anders waren deze cijfers niet boven water gekomen. Maar waar zijn ze? Is er ergens een vrouwenlobby? Of lijkt de vrouwenkwestie nog steeds een beetje elitair, een beetje ridicuul zelfs?

Je vertelt over jouw verhouding tot ‘het stellen van doelen’ en ik probeer te begrijpen wat je bedoelt. Mag ik je vragen daar eens wat meer over te vertellen? Bijvoorbeeld: op wat voor doelen doel je? Kun je misschien voorbeelden geven? Of begrijp ik je toch en kan ik er gewoon niets mee?

Jouw belangrijkste perspectief is de toekomst, het mijne het verleden

In mijn leven tot nu toe is weinig tevoren gepland. Ik dein op de krachten van ‘de wereld’ en mijn eigen mogelijkheden en behoeften. Achteraf kan ik er wel een lijn in zien, maar ik vermoed dat ik daarmee ‘slechts’ voldoe aan mijn behoefte betekenis te geven aan mijn leven en aan de wereld. Mijn huidige project: schrijven over mijn Portugese jaren, is daar een goed voorbeeld van. Ik herinner, orden, en herleef die mooie tijd en ‘zie’ waar het goed voor was. Sluit dit aan bij jouw thema ‘doelen stellen’? Hier stuit ik denk ik op een enorm verschil tussen ons beiden, een interessant verschil bovendien. Jouw belangrijkste perspectief is de toekomst, het mijne het verleden. Maar beiden leven we gelukkig in het heden waarin we elkaar kunnen ontmoeten. En laten we daarmee doorgaan, ik vind het geweldig!

Liefs, Ellen

linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram